Vừa Ăn vừa sợ

 

Bệnh ṭng khẩu nhập (bệnh theo miệng vào)

 

Ở Hoa Kỳ khi ra đường, lỡ quá bữa mà bụng đói,  lại muốn tiết kiệm thỉ giờ, người dân Mỹ nghĩ ngay đến món ăn phổ thông, nhanh, gọn và rẻ tiền là hambuger. Và tự khắc người ta liên tưởng đến nhà hàng McDonald. Nếu không tiện vào tiệm, thong thả ăn uống tại bàn, khách có thể ngồi tại xe, kêu món ăn tại một cửa sổ đặc biệt, giản tiện đến nỗi chỉ cần nói lên con số của món ăn. Vài phút sau, một túi thức ăn được trao cho khách. Món này đă được tiêu chuẩn hóa, gồm bánh ḿ kẹp thịt ḅ xay nướng, khoai tây chiên và ly coca.

Trong thoáng chốc, khách lại tiếp tục ruổi rong trên xa lộ, vừa ăn vừa lái xe ở tốc độ 70 dậm/giờ. Ăn bánh kẹp thịt, nhâm nhi khoai tây chiên, chiêu bằng hụm coca, thế là xong bữa. Dạ dầy không kêu gào nữa. Cơ thể được bồi bổ. Con người lại hăng hái làm việc với số năng lượng vừa được cung cấp. Hàng ngày có 46 triệu người Mỹ ăn hamberger tại tiệm McDonald. Những người khác  ăn bánh ḿ kẹp thịt nguội (sandwich), hoặc những món ăn đóng hộp.

 

Người Mỹ đă quen với lề lối dinh dưỡng như thế từ nhiều thập ńên. Họ hănh diện cho hamberger là món quốc hồn quốc túy, quảng bá đến các quốc gia châu Âu, châu Á, Nga Sô v.v. như là một thứ văn hóa tiêu biểu của đại cường Mỹ Quốc. Trẻ em ngay từ 1, 2 tuổi đă làm quen với hamberger, với coca.

Và khi lớn lên, tiếp tục như thế, như một thói quen, không bao giờ thắc mắc đến những nguy hại tiềm ẩn.

Đùng một cái, gần đây nhất, các báo cáo về y học cho hay, khoai tây dưới sức nóng rất cao của dầu chiên, gây nhiều phản ứng tạo ra độc tố tai hại cho cơ thể. Tin này làm chấn động dư luận nước Mỹ, v́ khoai tây được xử dụng như một món thực phẩm chính của người dân, sau bánh ḿ.

McDonald dùng mỡ động vật để chiên khoai. Loại mỡ này có nhiều chất béo dễ làm lượng cholesterol trong mạch máu con người tăng cao. Đồng thời McDonald dùng một loại hóa chất đặc biệt, khiến từng thỏi khoai khi chiên lên, có vỏ cứng lại, mầu vàng tươi trông rất đẹp mắt (nếu ta chiên khoai ở nhà, th́ khoai ỉu x́u, mầu xám xịt.)

Đồng thời coca hoặc pepsy là loại nước chế biến nhân tạo theo một công thức bí mật của hai hăng trên, chứa đầy hóa chất (có một dạo có nguời ta kiện coca v́ cho rằng hăng này trộn chất gây nghiền vào nước khiến không uống th́ thèm). Nói tóm lại khi ăn một món ăn, vô t́nh thực khách đă tiêu thụ một lượng hóa chất vào cơ thể. Suốt một đời người, năm này qua năm khác, số hóa chất này tích lũy và không ít th́ nhiều di hại cho cơ thể, gây nhiều căn bệnh hiểm nghèo. 

 

Một rừng hóa chất

 

Trong thập niên vừa qua, với sự báo động của các khoa học gia qua kết quả của những thử nghiệm về tác hại của các hóa chất mà vô t́nh người tiêu thụ bị tiêm nhiễm, đă khiến dân chúng Mỹ lo ngại, đề cao gảnh giác trong việc ăn uống hàng ngày.

 

Cơ quan kiểm soát thực phẩm USDA cho hay có hàng ngàn loại hóa chất được chấp thuận để giới chế biến thực phẩm xử dụng trong việc sửa soạn thức ăn, nước uống bán cho khách hàng. Bước vào siêu thị, người ta thấy từng núi cam vàng rực, từng núi táo đỏ tươi thơm phức, rồi hàng thịt hàng cá, gọn gàng sạch sẽ, hàng đồ hộp, hàng trứng, hàng sữa, hàng thịt nguội tươi hồng, ngon mắt. Tất cả trông sạch sẽ, vệ sinh. Nhưng vậy mà không phải vậy. Cam táo, rau trái được xịt thuốc trừ sâu bọ khi trồng tỉa và lúc bầy bán ngoài chợ lại được xịt thuốc làm cho tươi lâu. Thịt cá có thể nhiễm vi khuẩn tai hại Samonella, E Coli, Listeria v.v. Đồ hộp muốn lâu hử phải cần đến các hoá chất giữ cho bền (preservative), nước cam, nước táo cũng vậy (ở nhà bạn thử lấy trái cam vắt nước váo ly xem có mầu tươi như tropicana hay không, và được mấy giờ th́ trở nên xám xịt, hư hỏng)

Trên đây chỉ là vài thí dụ điển h́nh.

 

Ăn miếng ăn mà thấy ớn ớn trong miệng v́ món nào cũng bị các nhà khoa học nói có hại. Nào trứng, nào thịt đỏ, nào muối, nào mỡ, nào bơ v.v.  Hiện nay dân Mỹ đă đề cao cảnh giác, cố gắng ăn uống lành mạnh hơn, t́m mua thực phẩm nuôi bằng phương pháp thiên nhiên, uống nước lạnh thay cho coca v.v., nhưng thử hỏi, có được bao nhiêu người? 

 

Một tổ vi trùng

 

C̣n nhớ ở Việt Nam, mỗi sáng  mẹ tôi hay chị tôi cắp rổ đi chợ, mua lạng thịt, con cá, mớ tôm rồi về nhà, lặt rau, đánh vẩy cá, sửa soạn cho mâm cơm trưa và chiều cho cả nhà. Nhiều nhà có được mảnh vườn con, th́ trồng rau, nuôi đàn gà, con heo chờ đến ngày giỗ, Tết làm thịt.

Bên Mỹ, siêu thị là nguồn cung cấp thực phẩm. Những vỉ thịt, bó rau được mua về đầy xe, dùng cho nguyên tuần. Đồ hộp được lưu trữ xử dụng cho cả năm.

Thực phẩm được chế biến bởi các công ty lớn, sản suất hàng loạt với số lượng vĩ đại. Để bảo đảm an ninh cho người tiêu thụ, cơ quan giám định thực phẩm do chính quyền điều hành, kiểm soát vệ sinh ḷ sát sinh, xưởng chế  tạo. Thế nhưng vẫn không tránh khỏi những trường hợp nhiễm độc thực phẩm.

Thử tưởng tượng một ḷ sát sinh, mổ xả con vật, vặt lông cắt tiết, làm ḷng với vận tốc máy móc cao, 90 con gà một phút, máu xương, da, lông tung toé khắp nơi, dù vệ sinh đến mấy, khử trùng tối đa, nhưng những vật phế thải đó vương văi trong hóc kẹt, kẽ nứt trên sàn nhà, dính vào dụng cụ, máy móc v.v. sinh hư thối, tạo vi trùng, và khi nhân viên không cẩn thận, thực phẩm chế biến dễ dàng bị nhiễm độc và truyền đến người tiêu thụ.

Trong tháng 10 năm 2002, xưởng sản xuất thịt nguội tại tiểu bang Pennsylvania là Wampler Food Inc. đă phải thu hồi 27 tŕệu pounds gà tây chế biến dưới h́nh thức thịt nguội pastrami. Sự thu hồi này thật lớn lao so sánh từ trước đến nay.

Lần ngộ độc này đă khiến một số người chết và một số lớn khác vào nhà thương v́ nhiễm độc. Vi trùng listeria được t́m thấy trên nền nhà máy chế biến thịt.

Vi khuẩn listeria khiến bệnh nhân cảm sốt nặng, nhức đầu, đau cổ, ói mửa. Trẻ con và người già có thể chết. Đàn bà mang bầu dễ bị xẩy thai hay đẻ non.

Dù kỹ càng đến mấy hàng năm vẫn xẩy ra nhiều vụ ngộ độc v́ thực phẩm.

Thống kê cho hay hàng năm có chừng 500 người chết v́ ngộ độc thức ăn và 2,500 bị bệnh.

Cách tốt nhất để đề pḥng là rửa kỹ và nấu chín thực phẩm trước khi ăn.

 

Tại ḷ sát sinh, máy cắt tiết, mổ bụng, vặt lông gà với tốc độ trên 90 con một phút. Sau đó xác gà bị bỏ vào thùng nước lạnh ngâm cho nhiệt độ hạ thấp trước khi đưa vào tồn trữ trong pḥng lạnh và chờ chuyển ra siêu thị. Một tác giả tập sách viết về thực phẩm cho hay, thùng nước chứa máu, phân gà và các chất khác trông không khác ǵ bồn cầu tiêu. Dĩ nhiên, trước khi đưa vào pḥng lạnh, gà được xịt nước rửa cho sạnh, nhưng làm sao khử trùng hết được. Chính quyền Hoa Kỳ đang đề nghị dùng tia phóng xạ để khử trùng thực phẩm, tiêu diệt các lại vi khuẩn độc hại bám vào thực phẩm. Nhưng biện pháp này không được sự ủng hộ của dân chúng, v́ nghe đến chất phóng xạ là người ta sợ. Đồng thời dù chất lượng phóng xạ nhẹ, nhưng tác hại lâu dài trên cơ thể người tiêu thụ chưa được xác định ra sao. Thịt bị tia phóng xạ xuyên vào biến thái mầu sắc, không tươi ngon nữa, khiến người tiêu thụ không muốn mua.

 

Bệnh nhà giầu, bệnh nhà nghèo

 

Tại các nước nhược tiểu, dân chúng bị bệnh suy dinh dưỡng v́ không có ăn (bệnh của nhà nghèo) trong khi đó tại Mỹ thực phẩm thừa mứa, khiến nẩy sinh căn bệnh ph́ mập (bệnh của nhà giầu).

Thống kê mới nhất (tháng 10, 2002) cho hay 31% người lớn tại Mỹ được coi là mập ph́, trong khi có 15% trẻ em mập. Phụ nữ Mỹ đen có đến 80% mập ú. 24% dân số người Mễ và Mỹ đen bị bệnh mập so với 13% Mỹ trắng. Thống kê không đề cập đến người Á đông. Người mập dễ mắc bệnh tim,  đứt mạch máu năo, áp huyết máu cao, máu có đường và đôi khi ung thư.

Hàng ngày cần tập thể dục một giờ, thường xuyên hoạt động để tránh bệnh mập.

 

                                                                                                            Trần Quán Niệm