Đoạn kết của một thảm kịch

 

 Trần Quán Niệm


Hổ dữ còn không ăn thịt con

 

Câu ngạn ngữ Việt Nam nói trên dựa vào kinh nghiệm quan sát trong thiên nhiên, là muôn loài sinh vật đều được tạo hoá ban cho tình mẫu tử thiêng liêng để bảo tồn nòi giống. Người mẹ bị thôi thúc bởi một bản năng thầm kín, bảo vệ và nuôi dưỡng con cái, không quản ngại hy sinh, khổ nhọc, chỗ ướt mẹ nằm, chỗ ráo phần con (kinh Vu Lan). Như vậy một người đàn bà lần lượt nhận chìm năm con trong bồn nước tắm, ắt phải là một người điên loạn chứ còn gì nữa.

Ấy thế mà không.

Tháng 3 năm 2002, vụ xử Andrea Yates, 37 tuổi, kéo dài ròng rã trên bốn tuần, gây chú ý của dư luận toàn nước Mỹ cũng như thế giới. Luật sư biện hộ nêu lý do bà ta điên loạn để xin tòa tha bổng. Công tố viện bác bỏ luận điệu này, đề nghị tòa xử phạt tối đa với tội danh sát nhân. Sau khi xem hình ảnh, nghe khẩu cung của nhân chứng và lý luận của 2 phe luật sư, bồi thẩm đoàn chỉ luận tội vỏn vẹn trong vòng 3 giờ rưỡi để đi đến quyết định với đa số tuyệt đối là Andrea không điên và phạm tội cố sát.

 

Quay lại khúc phim dĩ vãng

 

Taị Houston tiểu bang Texas, một ngày hạ tuần tháng 6, 2001 Andrea Yates tiễn chồng rời nhà đi làm như thường lệ. Lúc đó là 9 giờ sáng. Khoảng 10 giờ, mẹ chồng Andrea sẽ đến phụ với bà ta coi chừng đám trẻ con. Hai vợ chồng Yates có 4 trai và một gái út. Mary 6 tháng, Luke 2 tuổi, Paul, 3, John 5 và Noah 7 tuổi. Khi anh Rusty đi khỏi, Andrea vào phòng tắm mở vòi nước cho đầy bồn. Luke là đứa bé đầu tiên bị Andrea nhận chìm xuống nước. Khi chắc chắn đứa bé đã chết vì ngộp thở, bà bế nó vào phòng ngủ, đặt lên giường và lấy mền đắp lại. Rồi đến Paul và sau là John. Bé gái Mary là đứa thứ tư. Trong khi Andrea đang loay hoay với nó, Noah bắt gặp. Nó hỏi Mary làm sao vậy mẹ? Có lẽ nét mặt mẹ nó có một vẻ dễ sợ ghê gớm, và linh cảm được điều bất lành, Noah vùng chạy. Bà mẹ đuổi theo, bắt được Noah, lôi vào phòng tắm và ấn xuống nước bên cạnh thi hài em nó. Một đứa bé trai 7 tuổi khoẻ mạnh, lại thêm hoảng sợ, cố gắng vùng vẫy để thoát chết vì ngộp nước, chắc chắn sức chống cự rất dữ dội. Thế mà Andrea như có một sức mạnh ma quỉ nào đó, đã kiềm chế được nó. Bà ta bế Mary vào phòng ngủ và đặt cạnh ba đứa kia. Riêng Noah chắc nặng nhất và Andrea đã thấm mệt, nên bà ta để mặc cái xác bất động trong bồn tắm.

Andrea xuống nhà gọi điện thoại cho Cảnh Sát và cho chồng.

Trong giọng nói của người vợ phải có một âm hưởng lạ lùng lắm khiến Rusty lo lắng: Có gì bất thường không em? Anh cần về nhà ngay Rusty càng hoảng thêm: Bộ có ai bị gì hả? Andrea nói: Ừ Ai vậy? Tất cả bọn nhỏ

Nghe xong Rusty muốn rụng rời, tim như ngừng đập. Anh vội vã ra về.

Nhưng cảnh sát viên Frank Stumpo đến trước. Bước vào nhà, ông thấy Andrea ngồi bình tĩnh tại ghế sopha, hai tay đặt trên đùi. Ông nhìn qua cánh cửa phòng ngủ khép hờ và thấy một cái đầu trẻ nhỏ lú ra khỏi mép chiếc mền. Thoạt đầu ông tưởng là đầu búp bê. Ông lật mền và chứng kiến một cảnh tượng hãi hùng. 4 đứa nhỏ nằm bất động bên nhau. Tóc và quần áo ướt nhẹp. Ông sờ thử, thân thể chúng còn ấm. Trong phòng tắm, chiếc rổ đựng quần áo dơ lật úp, quần áo văng trên sàn. Tấm thảm lót chân bị xô lệch. Nước tung toé khắp nơi. Noah nổi sấp mặt trong nước, lặng lờ.

Dưới nhà, Andrea vẫn ngồi yên lặng nơi phòng khách. Bà có biết việc bà vừa làm không? Andrea trả lời Tôi biết, tôi giết các con tôi.

Vừa lúc đó ở ngoài có tiếng la hét của người chồng. Cảnh sát ngăn không cho anh vào nhà. Nhưng Rusty vùng ra được, chạy vòng về cửa sau. Anh nhìn qua khe màn cửa sổ. Trong một giây, anh gặp ánh mắt Andrea. Rusty quị xuống, đấm mạnh vào thành cửa sổ: Andrea, sao em có thể làm như vậy chứ? Làm sao em có thể làm việc này?

 

Phiền muộn hậu sản

 

Ngay sau khi sanh đứa con thứ tư, Andrea đã bị chứng phiền muộn hậu sản (postpartum). Như tên gọi đây là một triệu chứng tinh thần suy sụp sau khi người đàn bà sinh nở. Đặc tính của căn bệnh là sự lo lắng dai dẳng, bất an, tuyệt vọng và mặc cảm phạm tội đi kèm với mất ngủ, xuống tinh thần và đôi khi có những ý nghĩ hoang tưởng là tự hủy mình hay giết đứa bé sơ sinh. Giới y khoa cho hay khoảng 5% đến 20% những bà mẹ vừa sanh có triệu chứng phiền muộn hậu sản. Khoảng 1 phần ngàn người có triệu chứng trầm trọng hơn như trường hợp của Andrea. Những người sau này có ảo giác, bất thường, sợ sệt, muốn tự tử. Khoảng năm 1980, giới y khoa xác định được nguyên nhân bệnh. Đó là lúc mang thai lượng hoá chất estrogen và progesterone trong cơ thể người mẹ lên rất cao, sau khi lâm bồn, lượng hoá chất này tuột xuống ở mức chưa có mang. Sự thay đổi đột ngột khiến cơ thể mất thăng bằng tạo nên bệnh. Ngoài ra những ưu tư khác như đời sống hôn phối không hòa thuận, mất ngủ hoặc các suy yếu tâm thần đã có sẵn từ trước làm phiền muộn hậu sản thêm trầm trọng.

Thông thường sau một thời gian hoặc tự nó hoặc do sự trợ giúp của thuốc an thần, chứng phiền muộn hậu sản nhạt dần và người mẹ trở lại trạng thái bình thường. Nhưng không phải trường hợp của Andrea. Đã có lần bà uống thuốc ngủ quá liều để tự tử (tháng 6 năm 1999) cũng như có ý định giết các con. Bà được bác sĩ chẩn bệnh và cho uống thuốc cũng như khuyên không nên có thai nữa. Nhưng Andrea có thai bé gái Mary. Sau khi sinh, căn bệnh trở lại, lần này nặng hơn nhiều, thuốc an thần không hoạt động hiệu quả như trước. Và thảm hoạ đã xẩy ra cho 5 đứa nhỏ vô tội, xinh đẹp như thiên thần.

 

Động lực nội tại

 

Thông thường người có khuynh hướng phạm pháp là mẫu người cô độc, không bạn bè, không có khả năng hòa hợp với đám đông, lầm lỳ. Nhưng Andrea thì trái ngược hẳn. Từ ngày còn niên thiếu, Andrea là một thiếu nữ hiếu thảo và gương mẫu, yêu đời, thích làm vui lòng mọi người. Trong 5 anh chị em, Andrea là người ngoan ngoãn và hy sinh nhiều nhất. Cô tận tụy săn sóc ông bố bị bệnh lẫn, tắm rửa thay quần áo cho ông. Cô học giỏi, đậu thủ khoa Trung Học. Trưởng thành, Andrea lấy Rusty, cũng là một học sinh gương mẫu. Hàng xóm thấy lúc nào Andrea cũng mang bầu thè lè, bận rộn với đàn con trai nghịch ngợm. Hai vợ chồng không gửi con đến trường công mà tự dạy chúng tại nhà. Anh làm cho cơ quan không gian NASA, chị là y tá nhưng nghỉ việc, ở nhà nuôi con. Andrea rất thương các con. Bận rộn săn sóc cha già hàng ngày trong 7, 8 năm liền và chăm đàn con, Andrea hầu như không có thì giờ nghỉ ngơi và cho riêng mình. Tuy thế mỗi khi hàng xóm có việc nhờ, bà sẵn sàng giúp ngay.

Bệnh phiền muộn hậu sản đã thay đổi hoàn toàn cá tính của Andrea. Thuốc an thần cực mạnh Haldol không giúp được bao nhiêu. Có lẽ chính vì vậy mà bà ta cảm thấy không hoàn tất được nhiệm vụ người vợ và người mẹ trước người chồng ưa chỉ huy, đòi hỏi. Andrea cho hay đã nhiều lần manh nha ý định giết con. Trong thế giới ảo giác tạo ra do căn bệnh, bà tin rằng bà không phải là bà mẹ tốt, làm các con bà phải khổ. Giết chúng chính là trả lại tự do cho chúng và chết lúc còn nhỏ, chúng chưa tạo nhiều tội lỗi, dễ được lên thiên đàng.

 

Ai điên? Ai tỉnh?

 

Để biện hộ, luật sư của Andrea viện dẫn lý do điên loạn. Đây là một chiến thuật mà tỷ lệ thành công rât nhỏ (chỉ một phần mười). Nhưng luật sư không còn chọn lựa nào khác. Hành động giết con đã quá rõ ràng, không còn một khe hở nào để phủ nhận. Theo luật định, luật sư phải chứng minh được là thân chủ của ông không phân biệt đâu là phải đâu là trái khi phạm pháp. Không ai phủ nhận Andrea bị bệnh tâm thần, nhưng bồi thẩm đoàn không dễ dàng bị thuyết phục là Andrea không phân biệt được phải trái. Kết quả chỉ sau 3 giờ rưỡi luận tội, bản án được quyết định.

Tuy nhiên thay vì tử hình, Andrea nhận lãnh hai bản án chung thân, với điều kiện có thể được cứu xét trả lại tự do sau 40 năm. Lúc đó Andrea đã thành bà cụ già 77 tuổi.

Không có kẻ thắng người thua trong vụ án này. Chỉ có 5 đứa nhỏ phải thác oan. Rusty lúc nào cũng chứng tỏ anh là một người chồng độ lượng, gương mẫu. Ngay từ đầu, anh không hề kết án hoặc nói lời cay đắng. Anh bênh vực: Vợ tôi bị bệnh. Đáng lẽ nàng không phải bị xét xử. Tôi chưa thấy người đàn bà nào hiền thục như nàng. Các con chúng tôi phải hiểu và thông cảm cho mẹ nó

Ngược giòng lịch sử

 

Như đã nói tình mẫu tử là bản năng thiên nhiên của muôn loài sinh vật. Loài vật hạ đẳng hơn, hoàn toàn sống theo bản năng nên không có tình trạng mẹ giết con. Loài người là loài vật tối linh thượng đẳng, trí huệ và tâm linh phát triển cực kỳ phong phú và phức tạp, đôi khi chi phối và lấn áp bản năng. Ngược giòng lịch sử, sát nhi đã xẩy ra từ những nguyên nhân như tôn giáo, quyền lực, chính trị, kinh tế, trốn tránh trách nhiệm, ghen tuông v.v. Toàn là những sản phẩm loài vật không hề biết tới.

- Các nhà khảo cổ khám phá bằng chứng từ 1600 năm trước Tây Lịch. (T.L) các giống người cổ đã giết trẻ em để dâng cúng thần linh.

- 431 năm trước T.L thần thoại Hy Lạp ghi lại chuyện bà mẹ Medea giết con vì ghen với chồng đã ngoại tình.

- 64 năm trước T.L hoàng đế Herod the Great đã giết ba con vì sợ chúng cướp ngôi sau này. Sau đó ông ra lệnh tàn sát tất cả trẻ sơ sinh trong thành phố Bethlehem.

- 315 năm sau T.L dân nghèo xứ La Mã vứt con ra đường cho chết vì không nuôi nổi, khiến hoàng đế Constantine phải lấy công quĩ để nuôi trẻ em nghèo.

- Năm 700 Võ hậu, khi còn là cung phi, đã bóp cổ con bà đến chết rồi vu oan cho bà hoàng hậu. Sau này Võ hậu lên ngòi vua cai trị xứ Trung Hoa.

- Năm 1188 tại Pháp dân chúng có tục lệ giết chết trẻ em sinh ra do chửa hoang.

- Năm 1646 Tối Cao Pháp Viện tiểu bang Massachusets ban hành luật cho phép xử tử các đứa con ngỗ nghịch không nghe lời cha mẹ.

- Năm 1720 vua xứ Phổ ra lệnh người mẹ giết con sẽ bị bỏ vào bao, khâu lại và vứt xuống sông.

- Năm 1922 Anh quốc ra luật xử tội nhẹ những người mẹ giết con khi đứa trẻ chưa đầy 1 tuổi.

- 1979 Trung Cộng ban hành lệnh giới hạn nạn nhân mãn bằng cách cho phép mỗi gia đình chỉ được quyền đẻ một con. Những đứa khác nhất là con gái khi sinh ra, bị vứt xuống sông.

- 1994 tại tiểu bang South Carolina, Susan Smith lái xe xuống hồ cho hai con trai chết chìm .

- Cách đây mấy năm vài nữ sinh viên trẻ đẹp sau khi du dương với bạn trai, lỡ có con, khi sinh xong đem liệng thùng rác.

- Năm 2002, ngoài Andrea vừa lãnh án tù, còn có 8 nữ tử tội chờ bị xử tử vì tội giết con, trong đó có hai người tại tiểu bang Texas.

 

Lời kết

 

Năm 1994 vụ án Susan Smith giết hai con được đăng trên trang đầu các tớ báo, TV và Radio phổ biến rộng rãi. Thiên hạ sửng sốt, bàng hoàng, bàn tán xôn xao. Năm 2001 Andrea Yates trấn nước 5 con khiến dư luận lại một lần nữa chấn động không kém, coi như một tội ác ghê gớm vá hiếm có, không thể hiểu nổi. Trong khi đó hàng ngày có biết bao nhiêu thai nhi bị liệng vào thùng rác của những y viện phá thai, lại chẳng có tiếng vang nào, ngoài tiếng va chạm của thai nhi đụng vào vách hoặc đáy thùng rác.